Pensioen bij NWO-I: nabestaandenpensioen

Wat verstaan we onder ‘partner’?

Jouw partner is degene met wie jij getrouwd bent, een geregistreerd partnerschap of een notarieel vastgelegd samenlevingscontract hebt. Als jij overlijdt, ook wanneer je nog niet met pensioen bent, krijgt je partner tot diens overlijden partnerpensioen.

Ook ex-partners kunnen recht hebben op partnerpensioen. Afspraken hierover zijn bij de scheiding vastgelegd. Als er een of meer ex-partners zijn die recht hebben op een deel van het partnerpensioen, dan gaat dit deel af van het partnerpensioen voor je huidige partner.

Let op:
Woon je ongehuwd of zonder geregistreerd partnerschap samen en heb je wél een notarieel vastgelegd samenlevingscontract? Geef dit aan het ABP door, zodat je partner ook recht op partnerpensioen opbouwt. Een nieuwe formele verbintenis die je aangaat ná je AOW-datum geeft je nieuwe partner geen recht meer op pensioen van jou.

De pensioenrechten die een partner heeft, kunnen lager uitvallen doordat ook voormalige partners recht op (een deel van) jouw pensioen hebben opgebouwd. 

Wat als je geen partner hebt?

Als je op de ingangsdatum van je pensioen geen partner hebt, dan verhoogt het ABP jouw ouderdomspensioen met het nabestaandenpensioen dat vanaf 1 juli 1999 is opgebouwd. Het ABP vraagt je dit op het moment van pensionering te bevestigen. Misschien heb je wel kinderen. Zij hebben in sommige gevallen recht op wezenpensioen. Meer informatie hierover lees je verderop in dit artikel.

Op welk partnerpensioen heeft je partner recht?

Je hebt een partner (en geen ex-partner):

1. Als jij overlijdt vóór je AOW-leeftijd is de hoogte van het partnerpensioen 70% van het ouderdomspensioen dat jij tot je AOW-datum zou hebben opgebouwd.
2. Overlijd je nadat je met pensioen bent gegaan? Dan krijgt je partner ook 70% van jouw ouderdomspensioen. In de meeste gevallen heeft je partner ook recht op een eenmalige overlijdensuitkering.
3. Als je geen pensioen meer opbouwt bij het ABP – omdat je uit dienst gegaan bent – dan is het partnerpensioen 70% van het opgebouwde pensioen tot de datum van uit dienst gaan.

Je kunt ervoor kiezen om een deel of het gehele partnerpensioen in te ruilen voor je eigen hogere ouderdomspensioen. Daar moet je partner mee instemmen, want deze ontvangt dan bij jouw overlijden minder of geen partnerpensioen.

Je hebt één of meerdere ex-partners

Partnerpensioen voor je ex-partner(s) na overlijden wordt bijzonder partnerpensioen genoemd. Dit bijzonder partnerpensioen geldt niet in alle gevallen. Besluiten bij de echtscheiding – die zijn opgenomen in een echtscheidingsconvenant - hebben verschillende gevolgen.

Verevening

De meeste ex-partners kiezen bij een scheiding voor een zogenaamde ‘verevening’, die inhoudt dat elke ex-partner recht heeft op de helft van het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen, waarvan de uitkering ingaat na pensionering. Na jouw overlijden – vóór of na je pensionering - ontvangt je ex-partner ook levenslang bijzonder partnerpensioen (gebaseerd op de hele periode waarin jij pensioen hebt opgebouwd tot aan de scheidingsdatum). 

Als je na je pensionering overlijdt, stopt de uitkering van ouderdomspensioen aan je ex-partner en resteert voor je ex-partner alleen het bijzonder partnerpensioen. Overlijdt je ex-partner eerder dan jijzelf? Dan ontvang jij vanaf dat moment weer jouw volledige ouderdomspensioen. Het bijzonder partnerpensioen, dat bestemd was voor je ex-partner, is na jouw overlijden voor een eventuele nieuwe partner, onder de voorwaarde dat deze nieuwe verbintenis gestart is voordat je je AOW-leeftijd bereikte.

Andere keuzes en gevolgen bij een scheiding

1. Heb je er bij je scheiding voor gekozen het pensioen te splitsen (dat heet ‘conversie’), zodat je ex-partner een eigen pensioen ontvangt? Dan zit het partnerpensioen al in het ouderdomspensioen van je ex-partner. Als jij overlijdt, verandert er niets in de uitbetaling door het ABP, en als je ex-partner overlijdt evenmin.
2. Je hebt samen met je ex-partner besloten dat je ex-partner geen partnerpensioen ontvangt als jij overlijdt. Je hebt dit schriftelijk aan het ABP doorgegeven. Het partnerpensioen dat bestemd was voor je ex-partner, is in dit geval beschikbaar voor een eventuele nieuwe partner als jij overlijdt. Voorwaarde is dat je nieuwe partnerschap is gestart voordat je de AOW-leeftijd bereikte. Het ABP en de ex-partner moeten akkoord geven op dit partnerpensioen voor de nieuwe partner.

Als jouw nabestaanden niet rond kunnen komen

Naast het partnerpensioen kan een nabestaande (partner en ex-partners) in sommige gevallen aanspraak maken op de Algemene Nabestaanden Wet (ANW). Dit is een uitkering die de overheid verstrekt aan je nabestaande, als het nabestaandenpensioen lager is dan het bestaansminimum. Om in aanmerking te komen voor een ANW-uitkering moet de nabestaande voldoen aan alle volgende eisen:

• Je partner is jonger dan de AOW-gerechtigde leeftijd. De ANW is de overbrugging tot de AOW-uitkering waar iedereen recht op heeft. Jij werkte of woonde in Nederland, en was dus verzekerd voor de ANW.
• Je (ex-)partner is minimaal 45% arbeidsongeschikt óf zorgt voor een kind jonger dan 18 jaar.
• De eventuele andere uitkeringen (inclusief een salaris) die je partner ontvangt zijn bij elkaar lager dan het sociaal minimumniveau; het exacte bedrag wordt jaarlijks vastgesteld door de Sociale Verzekeringsbank.

Je hebt kinderen: wezenpensioen

Heb je een of meer kinderen, die ook als jouw kinderen ingeschreven staan bij de Basisregistratie Personen? Dan krijgen zij bij jouw overlijden tot hun 25^ste levensjaar wezenpensioen. Dit gaat automatisch: het ABP krijgt de gegevens over je overlijden van de gemeente. Zijn er kinderen (niet jouw biologische kinderen, maar bijvoorbeeld geadopteerde, stief- of pleegkinderen) die deel uitmaken van je gezin, of kinderen waarvoor jij als biologische vader (volgens de wet of een notariële akte) de kosten van levensonderhoud moet betalen? Meld hen dan aan bij het ABP, zodat zij bij jouw overlijden ook recht hebben op wezenpensioen. Woon je in het buitenland? Geef dan altijd aan het ABP door dat je kinderen hebt.

Noot bij dit artikel

Let op: de informatie in deze nieuwsbrieven Inside NWO-I hebben een algemeen en informerend karakter. Je kunt er geen rechten aan ontlenen. Voor actuele informatie en advies verwijzen wij naar www.abp.nl en naar jouw MijnABP, waar je na inlog je persoonlijke gegevens kunt inzien. Ook vind je in mijnpensioenoverzicht.nl het totaal aan opgebouwde pensioenrechten. 

In een volgende Inside NWO-I gaan we dieper in op de gevolgen voor je pensioen als je van werkgever verandert en/of naar het buitenland vertrekt of als je in het buitenland al pensioen hebt opgebouwd.

In onze serie komen aan bod: 

• Wat is pensioen? Hoe is jouw toekomstige inkomen opgebouwd? – In de Inside van december 2024
• Dicht bij je pensioen – Wat is deeltijdpensioen en wat betekent korter werken via het Generatiepact voor jou?  - in de Inside van februari 2025 
• Trouwen of samenwonen, een kind krijgen, scheiden  – Welke gevolgen hebben deze ingrijpende gebeurtenissen voor je pensioen? – in de Inside van april 2025 
• Arbeidsongeschiktheid - Wat betekent het als je arbeidsongeschikt wordt? – in de Inside van mei 2025.
• Overlijden – Wat als je overlijdt en jouw partner en/of kinderen blijven achter? – in de Inside van september 2025.
• Promovendi, postdocs en verandering van werk – Wat gebeurt er met je pensioenpotje als je een korte aanstelling hebt gehad? Waar blijft je geld als je naar een andere werkgever vertrekt? – in de Inside van oktober 2025.
• De stelselwijziging – De Nederlandse overheid heeft een wet aangenomen die het pensioenstelsel anders regelt. Wat betekent dit? – in de Inside van november 2025.

Tekst: Anita van Stel

Nieuwsbrief Inside NWO-I, september 2025
Op de NWO-I website vind je het archief van de nieuwsbrief Inside NWO-I.