NWO-I

NWO - Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek - print-logo

URL voor deze pagina :
https://www.nwo-i.nl/fom-historie/jaarverslagen/hoogtepunten/hoogtepunten2013/constructie-van-advanced-virgo-in-volle-gang-nr-119/

Geprint op :
10 december 2018
22:47:51

Het hoofddoel van het 'Gravitational physics'-programma is het vinden van rechtstreeks experimenteel bewijs voor het bestaan van gravitatiegolven: rimpelingen in de ruimtetijd die worden uitgezonden door versnellende hemellichamen. De vondst van gravitatiegolven zou bewijzen dat zwaartekracht een dynamisch fenomeen is. Daarnaast zou het metingen mogelijk maken met betrekking tot algemene relativiteitstheorie, de astrofysica van extreme objecten en kosmologie.

Advanced Virgo, een ingrijpende upgrade van de laserinterferometer Virgo in Italië, zal binnen enkele jaren gravitatiegolven detecteren. Medewerkers van dit FOM-programma zijn verantwoordelijk voor een aantal cruciale subsystemen van Virgo.

Nikhef-bijdrage
Ten eerste maken de Nikhef-onderzoekers vacuüm-cryolinks. Om de nodige detectorgevoeligheid te behalen, moet het vacuüm in de buurt van de optica van hoge kwaliteit zijn. Nikhef verzorgt de bouw van cryolinks in nauwe samenwerking met de Nederlandse industrie. In 2013 is de bouw van het eerste exemplaar voltooid. Ten tweede is Nikhef verantwoordelijk voor seismische afscherming. Tafels waarop de optica rust en spiegels moeten trillingvrij zijn. Dat is mogelijk door ze te isoleren van hun omgeving. De eerste  seismische afscherming  is dit jaar geïnstalleerd in de detector. Ten slotte maken de Nikhef-onderzoekers enkele optische systemen. Via gemoduleerde trillingen stemmen de onderzoekers de optische componenten met grote precisie op elkaar af – ook hierin zijn in 2013 belangrijke vorderingen gemaakt.

De wetenschappers treffen ook voorbereidingen voor wanneer de detector straks metingen doet. Botsende neutronensterren en zwarte gaten, die gravitatiegolven uitzenden, zijn unieke 'laboratoria' voor het onderzoeken van de dynamica van de ruimtetijd zelf. Daarom kunnen de onderzoekers algemene relativiteitstheorie straks op een ongekende manier testen, alternatieve zwaartekrachtstheorieën uitsluiten (of bevestigen!) en op zoek gaan naar mogelijke lage-energie-effecten van quantumgravitatie. Een hoogtepunt in 2013 was het succesvol testen en beschikbaar maken van de allereerste software voor data-analyse, die binnen een paar jaar zal nagaan of de theorie van Einstein inderdaad geldig is in deze tot dusver ontoegankelijke regimes.

Toekomst
Er wordt ondertussen ook gedacht aan de toekomst van het vakgebied. Een van de nieuwe initiatieven is de Einstein Telescope. Aan dit nieuw soort gravitatiegolven-observatorium levert Nikhef belangrijke bijdragen in de ontwerpstudie.