NWO-I

NWO - Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek - print-logo

URL voor deze pagina :
https://www.nwo-i.nl/fom-historie/jaarverslagen/interview-hanneke-gelderblom/

Geprint op :
11 december 2018
17:48:37

"Het gaat zoals het gaat"
"Ik heb niet echt een toekomstdroom voor waar mijn onderzoek inhoudelijk naartoe gaat. Dat laat zich niet voorspellen. Het gaat zoals het gaat. Ik hoop dat we met ons project kunnen laten zien dat fundamenteel onderzoek uiteindelijk kan leiden tot industriële toepassingen. ASML probeert met extreem ultraviolet licht heel kleine structuren te maken op halfgeleiders. Dat is een ingewikkeld proces, waarbij je met een laser schiet op vloeibare tindruppels. Om dit onder controle te krijgen bestuderen we daarom op fundamenteel niveau de condities waaronder vallende druppels vervormen en uitelkaar spatten wanneer ze door een laser geraakt worden of op een oppervlak terecht komen. Als je dat weet, kun je dit proces efficiënter maken en voorkomen dat rondvliegende tindruppels de machine vervuilen. Ik ben ervan overtuigd dat bedrijven ons onderzoek nodig hebben om een echt nieuwe technologie te ontwikkelen. Je kunt heel lang pappen en nathouden en van alles uitproberen als je ergens tegenaan loopt, maar uiteindelijk zul je toch op een fundamenteel niveau moeten begrijpen wat er precies gebeurt.

Mijn ultieme droom is dat de politiek en de samenleving meer oog krijgen voor de waarde van fundamenteel onderzoek. Nu is dat er nauwelijks, wat er bijvoorbeeld toe leidt dat hoogleraren onevenredig veel tijd kwijt zijn aan het binnenhalen van geld. Niemand gaat ’s ochtends naar zijn werk met het idee: laat ik vandaag eens een lithografiemachine gaan bedenken. Zo werkt het gewoon niet; ik hoop dat mensen dat gaan inzien. Je bent als onderzoeker altijd met heel kleine dingen bezig, die uiteindelijk misschien ergens toe leiden. Tegenwoordig is de tendens dat je alles van tevoren moet voorspellen, maar dat is onmogelijk als je met een open blik wilt kijken. En die open blik is voor mij de essentie van wetenschap. Bij echt goed onderzoek probeer je te begrijpen wat je ziet. Daarvoor moet je de mogelijkheid openhouden om nieuwe, onverwachte wegen in te slaan.

Ik zou het leuk vinden als er meer vrouwen komen in de natuurkunde. Je merkt gewoon dat de sfeer anders is in een gemengd gezelschap dan in een mannenwereld. De vrouwen die ik ken dragen vaak wat meer bij aan het sociale gevoel in de groep en ze kunnen zich meer inleven in wat een ander niet begrijpt. Daaraan besteden ze bij presentaties meer aandacht, met als gevolg dat iedereen het beter begrijpt, ook de mannen. Zelf ben ik meer iemand van de details dan van de grote lijnen; ik geloof dat dat ook een typisch vrouwelijke eigenschap is. Je hebt ze in de wetenschap allebei nodig: de mensen met een helicopterview maar ook degene die ervoor zorgt dat ook het kleinste detail boven water komt. Een gezond evenwicht tussen mannen en vrouwen is gewoon beter. Daarom vind ik het heel goed dat FOM daarmee bezig is."

Wie?
Dr.ir. Hanneke Gelderblom promoveerde cum laude aan de Universiteit Twente op de vloeistofstroming in opdrogende druppels. Een van de onderwerpen waar zij aan werkte is het beroemde 'koffievlek'-onderzoek, dat gepubliceerd werd in Physical Review Letters. Sinds juni 2013 werkt ze in dienst van FOM als groepsleider in het Industrial Partnership Programme 'Fundamental fluid dynamics challenges in extreme ultraviolet lithography', een samenwerking tussen de Physics of fluids groep aan de Universiteit Twente en ASML.

Wat?
Hanneke en haar groep werken aan fundamentele vloeistoffysische problemen die optreden bij de ontwikkeling van een nieuwe technologie om met behulp van extreem ultraviolet licht structuren te maken op halfgeleiders. Hiermee kan een volgende stap worden gezet in de productie van machines die nog weer kleinere chips maken.

Geluidsfragment
Op het YouTube-kanaal van FOM vindt u een geluidsfragment van het interview met Hanneke Gelderblom.