NWO-I

NWO - Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek - print-logo

URL voor deze pagina :
https://www.nwo-i.nl/fom-historie/jaarverslagen/interview-marie-eve-aubin-tam/

Geprint op :
14 december 2018
11:28:07

"Ooit zullen we de cel begrijpen"
"Het raakvlak tussen levende en dode materie heeft mij altijd geboeid. Het is indrukwekkend hoeveel verschillende strategieën een cel of een bacterie gebruikt om eiwitten te transporteren door lipidemembranen. Ik zou al die strategieën in kaart willen brengen en onderzoeken of er algemene regels zijn. Er zijn andere groepen op de wereld die hetzelfde proberen, maar niet met dezelfde techniek. Ik denk dat onze instrumenten heel krachtig zijn, dat we door afzonderlijke moleculen te volgen mechanismen bloot kunnen leggen die anders verborgen blijven. De cel is in veel opzichten nog een black box. Maar ooit zullen we op een fundamenteel niveau begrijpen wat er daarbinnen gebeurt en hoe de cellen onderling communiceren. Het gaat sneller en sneller, want ons vakgebied groeit in hoog tempo.

Mijn Veni-subsidie gebruik ik om te onderzoeken hoe giftige eiwitten een cel kapen door binnen te dringen via smalle poriën die in het celmembraan boren. Ook hier volgen we afzonderlijke toxine-moleculen terwijl ze het membraan passeren. Het gaat om agressieve stoffen, bijvoorbeeld het gif dat miltvuur veroorzaakt (antrax) of botuline. Als we het gedrag van deze proteïnen beter leren kennen, zal dat veel betekenen voor de geneeskunde.

Steeds meer ontdek ik hoe nodig een open dialoog is tussen fysici en onderzoekers uit andere vakgebieden. Mijn droom is dat er meer bruggen worden geslagen tussen de biofysica en de biologie. In onze afdeling lopen naast biofysici ook biologen rond. Telkens als ik met hen praat is dat heel erg vruchtbaar. Wij fysici zijn goed in fundamenteel onderzoek op microschaal, maar zij weten wat de goede vragen zijn. Wij kunnen gefascineerd zijn door de werking van dit of dat kleine dingetje in de cel of in het DNA, maar doet dat er veel toe? Dat weten zij, omdat ze meer overzicht hebben. Een dialoog met biologen zou ons jonge vakgebied veel relevanter kunnen maken.

Het geldt ook voor andere grensgebieden van de fysica. We zouden denk ik veel relevanter kunnen zijn voor de samenleving als we vaker onderzoekers uit de chemie en engineering zouden spreken. Het zou goed zijn als we daar platforms voor kunnen uitvinden. Nu heeft iedereen zijn eigen conferentie en ook binnen de universiteit zijn de faculteiten vrij strikt van elkaar gescheiden. Samen zouden we misschien beter in staat zijn om de belangrijkste maatschappelijke problemen op te lossen, bijvoorbeeld technologie ontwikkelen voor schone, duurzame energie.

Ik heb het enorm getroffen met mijn eigen groep in Delft. Mijn hoop is dat de platte structuur die we hier hebben zich over andere Nederlandse universiteiten zal uitbreiden. Ik gun ook andere jonge onderzoekers een groepje promovendi, zodat ze hun eigen koers kunnen kiezen. Dat is niet alleen prettig voor hen, maar ook goed voor de wetenschap, want jonge onderzoekers kunnen echt vernieuwende, creatieve ideeën hebben."

Wie?
Dr. Marie-Eve Aubin-Tam groeide op bij Montreal, studeerde in Frankrijk en werkte daarna tien jaar bij het MIT in Boston, waar ze promoveerde op onderzoek naar de verbinding tussen nanodeeltjes en proteïnen en daarna als postdoc werkte. Marie-Eve leidt sinds 2012 een eigen onderzoeksgroep bij de afdeling Bionanoscience aan de Technische Universiteit Delft. In september kreeg ze een Veni-beurs van NWO.

Wat?
Marie-Eve en haar groep bestuderen hoe motoreiwitten andere eiwitten transporteren door het celmembraan. Ze doen dit door elk eiwit afzonderlijk te volgen met single molecule technieken zoals een optisch pincet of elektrofysiologie. Ook proberen ze nieuwe materialen te ontwikkelen geïnspireerd door natuurlijke systemen.

Geluidsfragment
Op het YouTube-kanaal van FOM vindt u een Engelstalig geluidsfragment van het interview met Marie-Eve Aubin-Tam.