LNVH presenteert jaarlijkse Monitor Vrouwelijke Hoogleraren
Voor het tweede jaar ook de NWO-instituten meegenomen in het onderzoek
Het Landelijk Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren (LNVH) publiceerde op 8 december haar jaarlijkse Monitor Vrouwelijke Hoogleraren. In de Monitor deelt het Netwerk de laatste inzichten over gendergelijkheid in de Nederlandse academie en een overzicht van de vertegenwoordiging van vrouwen binnen universiteiten, medische centra en andere wetenschappelijke instellingen. Ook de KNAW- en NWO-instituten zijn nu voor het tweede jaar op rij in dit onderzoek meegenomen. In het algemeen is er gematigd positief nieuws: bijna één op de drie hoogleraren in Nederland is vrouw. Bij de relatief bèta-georiënteerde NWO-instituten loopt dit percentage iets achter.
Cijfers bij de NWO-instituten
Op basis van de man-vrouwverdeling onder het wetenschappelijk personeel van de instituten dat zich in de salarisschalen 15 tot en met 18 bevindt – vergelijkbaar met de positie van een hoogleraar – zien we dat het percentage vrouwelijke medewerkers in deze schalen licht is afgenomen: van 25 procent in juni 2024 naar 23,8 procent in augustus 2025, met SRON en ASTRON als positieve uitzondering waar het percentage boven de 50% ligt. Gezien de overwegend bètawetenschappelijke samenstelling en specifieke onderzoeksgebieden van de NWO-instituten heeft het geen zin om hun percentages naast algemene percentages van universiteiten te leggen. Een vergelijking met het aandeel vrouwen in de wetenschapsgebieden Natuur en Techniek lijkt geschikter. De uitkomst daarvan is als volgt: met 23,8 procent is het aandeel vrouwelijke hoogleraren bij NWO-instituten iets hoger dan bij respectievelijk Natuur (20,5 procent) en Techniek (20,7 procent) aan de universiteiten. Daar staat tegenover dat het percentage vrouwelijke universitair hoofddocenten, universitair docenten en promovendi dat aan NWO-instituten verbonden is vergelijkbaar of lager is dan binnen de wetenschapsgebieden Natuur en Techniek aan de universiteiten, zo valt onder meer te lezen in de Monitor.
Breed diversiteitsbeleid op de instituten
Lidwien Poorthuis is directeur van de LNVH en licht de Monitor toe: “Hoewel de Monitor een hele lichte daling laat zien bij de NWO-instituten in het aandeel vrouwen in de salarisschalen 15 tot en met 18 (te vergelijken met vrouwelijke hoogleraren bij universiteiten), zie ik bij de instituten én in het overkoepelende NWO-I-implementatieplan heel veel bemoedigende ontwikkelingen. Er is nu structureel ruimte gemaakt voor brede diversiteit en inclusie - met natuurlijk aandacht voor gender, maar ook LHBTI+, culturele en religieuze achtergrond, talenten met migratieachtergrond, gezondheid én levensfase.
Bovendien wordt er op institutenniveau gewerkt met lokale DIG-teams, er is training in inclusief werven en selecteren, en er zijn medewerkersnetwerken, voor vrouwen, maar ook bijvoorbeeld voor neurodiversiteit, die ruimte geven aan ondervertegenwoordigde groepen. Toch is er - ook gezien de eerdergenoemde daling - zeker nog winst te behalen. Het is te vroeg om te spreken van transformatie - de instituten zijn in de fase van het leggen van het fundament. Maar met het plan op scherp en de juiste structuren in opbouw, ligt er een goede basis om in de nabije toekomst ook de diversiteit in de hogere functiecategorieën binnen de NWO-instituten daadwerkelijk te zien stijgen.”
Algemene conclusies
Wanneer we naar het algemene gemiddelde percentage van vrouwelijke hoogleraren aan de Nederlandse universiteiten kijken, kunnen we voorzichtig stellen dat met 29,9 procent de ’30 procent-grens’ is bereikt. Die laat zien dat vrouwen niet langer een kleine minderheid binnen de hooglerarenpopulatie zijn. Uiteraard is dit geen einddoel. Vrouwen vormen meer dan de helft van de studenten (51,9 procent) en de afgestudeerden (54,6 procent). Er is dus nog veel groei om te winnen en een gelijke man-vrouwverdeling onder hoogleraren aan universiteiten vindt, als de huidige trend zich voortzet, hoogstwaarschijnlijk op zijn vroegst in 2043 plaats.
- Lees het hele persbericht en de Monitor na op de website van de LNVH