NWO-I

NWO - Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek - print-logo

URL voor deze pagina :
https://www.nwo-i.nl/nieuws/2018/02/14/exotische-pulsar-onthult-verborgen-pulsar-populatie/

Geprint op :
19 december 2018
08:13:02

De pulsar in kwestie, PSR J1846-0258, is pas 700 jaar jong en vertoont twee gezichten. Het is normaliter een rotation powered pulsar, een 'stationair draaiende' power magneet. Maar in mei 2006 vertoonde die plotseling een heftige uitbarsting, zoals die normaal gesproken alleen voorkomen bij magnetars, pulsars met extreem hoog magneetveld.
In tegenstelling tot de meeste pulsars, laat de exotische pulsar zich niet via radiogolven zien, maar via röntgen- en zachte gammastraling, waarmee 'radiostille' pulsars zichzelf meestal alsnog verraden.

Pulsars zijn snel roterende neutronensterren, die ontstaan wanneer zware sterren, van meer dan acht keer de zonsmassa, aan hun levenseinde komen en ontploffen. De elektromagnetische straling die daarna vrijkomt bij stralingsprocessen in de magnetosfeer van de pulsar bereikt ons in radiogolven (elektromagnetische straling van lange golflengte), en ook voor een belangrijk deel via röntgen- en/of gamma-straling (juist hele korte golflengte).

De verborgen populatie bijzondere pulsars die astronomen nog graag zouden willen bestuderen, zendt straling uit met een piek in golflengtes tussen de klassieke röntgen- en harde gammastraling in, waarvoor sinds Compton Gamma-Ray Observatory COMPTEL geen telescopen meer de ruimte in zijn gebracht. De energie van zulke straling zit rond de 1 Megaelektronvolt (MeV) per foton. Röntgenstraling kent energie in kilo elektronvolts (keV) en harde gammastraling vanaf 100 MeV.

PSR J1846-0258, is de tweede 'MeV-pulsar' die nu met zekerheid is gevonden. De eerste, PSR B1509-58, werd ook al in detail beschreven in 1999 door de SRON-onderzoekers Lucien Kuiper en Wim Hermsen. De informatie uit de waarnemingen stelt astronomen in staat nauwkeurige spectrale modellen te maken voor het nog weinig ontgonnen energie venster van keV tot GeV.  Daarmee kunnen ze de fysische processen die plaatsvinden in de magnetosfeer van de pulsar beter begrijpen.

Uitbreiding van de populatie van deze pulsarwaarnemingen staat op het verlanglijstje van pulsar-astronomen, die graag een missie met een MeV telescoop 100x gevoeliger dan COMPTEL gelanceerd zouden willen zien. De beschikbaarheid van goede modellen maakt de kans op internationale investeringen in zo'n MeV telescoop groter.
Onderzoek naar pulsars is belangrijk voor natuurkundigen en sterrenkundigen, omdat pulsars uitstekende laboratoria zijn voor het onderzoek naar de aard van zwaartekracht, ruimtetijd en exotische fysica in de magnetosferen van neutronensterren.

De resultaten worden 21 maart gepubliceerd in Monthly Notices of the Royal Astronomical Society MNRAS.
Een abstract vindt u hier.

Contactinformatie
SRON Utrecht afdeling Communicatie