NWO-I

NWO - Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek - print-logo

URL voor deze pagina :
https://www.nwo-i.nl/nwo-domein-enw/onderzoeksgebieden/nano/

Geprint op :
10 december 2018
22:37:15

Nano-onderzoek is een zeer breed, multidisciplinair vakgebied met uitdagende wetenschappelijke vragen en een enorm toepassingspotentieel, in onder meer communicatietechnologie, medische technologie en slimme materialen. Binnen de nanofysica kan onderscheid gemaakt worden tussen onderzoek aan nieuwe concepten (van bijvoorbeeld fotonische, elektronische of magnetische aard) en onderzoek aan nieuwe platformen (zoals enkele moleculen of nanodraden).

NANO in Nederland
Op het NANO-gebied kent Nederland een groot aantal onderzoekers, vaak georganiseerd binnen specifieke instituten. De typische NANO-onderzoeker beschikt over kleinschalige, gespecialiseerde opstellingen voor nanokarakterisering. Nano-onderzoek, hoewel dus vaak kleinschalig, gedijt het best in multidisciplinaire instituten of omgevingen. Zowel het instituut AMOLF als instituten in Twente, Groningen, Nijmegen, Eindhoven, Leiden, Delft, Utrecht en Amsterdam (VU en UvA) hebben een aanzienlijk nanoprogramma. Hierbij is op diverse plaatsen intensieve samenwerking tussen fysici, chemici en technologen op gang gekomen. Het wetenschappelijke nano-onderzoek in Nederland wordt algemeen beoordeeld als van uitstekend internationaal niveau.

Onderzoeksthema's

  • Beyond Moore
    Het einde van de Wet van Moore, die de exponentieel voortschrijdende miniaturisering van de elektronica beschrijft, is in zicht. Met nieuwe technologische ideeën richt de nanotechnologie zich echter op nieuwe platformen (bijvoorbeeld lasers op basis van nanodraden) en concepten (spintronics, quantum algoritmes) die silicium halfgeleiders zouden kunnen opvolgen. Ook wordt gewerkt aan geheel nieuwe functies en integratie van verschillende functies op een enkele chip.
    Het thema 'Beyond Moore' richt zich op nanoschaal optische en elektronische verschijnselen, nieuwe concepten voor moleculaire schaal devices en geïntegreerde schakelingen en GHz/Thz elektron en spin dynamica.
  • Nano-instrumentatie
    De Nederlandse natuurkunde gemeenschap heeft een sterke positie opgebouwd op het gebied van de ontwikkeling van nieuwe instrumentatie. Deze instrumenten maken het mogelijk om materialen op nanoschaal te bestuderen, in beeld te brengen en te maken. De uitdagingen om dit voor elkaar te krijgen zijn legio: controle op atomair niveau is nodig, op nano-lengteschaal gaan thermodynamische effecten een grotere rol spelen, de signaal-ruis verhouding is klein en het is makkelijk om het fenomeen dat onderzocht wordt te verstoren. Vooruitgang in nano-instrumentatie zal een directe impact hebben op andere disciplines zoals biologie, engineering, scheikunde en astronomie.
  • Nanoscale metamaterialen
    Dit thema betreft de studie van de natuurkunde van materialen die controleerbare eigenschappen krijgen door hun nanogeometrie. Het gaat om materialen met nanostructuren die leiden tot nieuwe optische, electrische, mechanische, biologische etc eigenschappen. Ze worden meestal gemaakt via een combinatie van self-aasembly and top-down methodes. De wetenschappelijke uitdagingen op dit terrein zijn het meten van de fysische eigenschappen van de materialen, om hun gedrag te begrijpen en om de scaling laws te ontdekken die het ontwerpen van nieuwe nanogebaseerde metamaterialen en metamateriaal functionaliteiten in de toekomst mogelijk te maken. Om de studie en het maken van deze metamaterialen mogelijk te maken is dan ook goede samenwerking nodig tussen natuurkundigen en (bio)chemici.

Werkgemeenschapscommissie Nanofysica/-technologie
Voor het subgebied Nanofysica/-technologie (NANO) is een adviescommissie ingesteld die het Bestuur van het NWO-domein Exacte en Natuurwetenschappen (ENW) gevraagd en ongevraagd adviseert over voorstellen voor nieuwe programma's. De commissie speelt tevens een rol in de bewaking van de voortgang van lopende programma's.

De adviescommissie, Werkgemeenschapscommissie Nanofysica/-technologie geheten, is als volgt samengesteld:
- prof.dr. A. Fiore (TU/e) (voorzitter)
- prof.dr. T. Gregorkiewicz (UvA)
- prof.dr. A.F. Koenderink (AMOLF)
- prof.dr. C. de Morais Smith (UU)
- prof.dr.ir. T.H. Oosterkamp (LEI)
- prof.dr.ir. L.M.K. Vandersypen (TUD)
- prof.dr.ir. C.H. van der Wal (RUG)
- dr.ir. F.P. Widdershoven (NXP Semiconductors)
secretaris: dr.ir. M. Hoek

De volgende programma's worden tot dit subgebied gerekend.