Prinses van Oranje bezoekt AMOLF

Op donderdag 16 april bracht de prinses van Oranje een bezoek aan het Amsterdam Science Park, waaronder AMOLF. Prinses Amalia, die studeert aan de Universiteit van Amsterdam (UvA), was op uitnodiging van burgemeester Femke Halsema in Amsterdam voor een kennismakingsbezoek. Het thema was Amsterdam Tech City, met speciale aandacht voor AI en duurzame zonne-energie. In Amsterdam Science Park werken onderzoekers, studenten en ondernemers samen aan oplossingen voor de maatschappelijke uitdagingen van morgen.

Kennismaking met AMOLF

De prinses en burgemeester Halsema werden verwelkomd door directeur Bruno Ehrler, die AMOLF voorstelde als een nationaal onderzoeksinstituut dat deel uitmaakt van NWO, de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek. 

“Bij AMOLF werken we op een zeer interdisciplinaire manier aan oplossingen voor de toekomst”, zegt Bruno. “Ons onderzoek richt zich op materialen die elk een specifieke functie hebben. Dat kan het verwerken van informatie zijn, zoals in nieuwe soorten computerchips. Het kan ook autonomie zijn, waarbij een materiaal zelfstandig kan handelen, zoals te zien is in cellen in het menselijk lichaam of in kleine robots. En het kan het opwekken van energie zijn, zoals in een zonnecel, die we vandaag zullen verkennen.” 

Zonne-energie, momenteel de snelst groeiende energiebron wereldwijd, vormde het centrale thema van het bezoek. Bruno schetste hoe het onderzoek van AMOLF zich uitstrekt van het begrijpen van materialen op atomaire schaal tot het ontwikkelen van nieuwe zonneceltechnologieën, waaronder innovatieve materialen zoals perovskieten, die eenvoudiger en potentieel efficiënter kunnen worden geproduceerd dan traditionele zonnecellen op basis van silicium. 

Zonnecellaboratorium

Het bezoek werd voortgezet in het zonnecellaboratorium van AMOLF, waar perovskietmaterialen worden ontwikkeld. Perovskieten zijn een soort halfgeleiders die bijzonder geschikt zijn voor toepassingen in zonnecellen. Ze kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt in flexibele zonnecellen of zonnecellen die in bouwmaterialen zijn geïntegreerd. Promovendi Linde van de Ven en Larissa van de Ven demonstreerden de ‘pin-coating’ van deze perovskietmaterialen. Dit is een techniek waarmee dunne materiaallagen op een substraat worden aangebracht. Ze lieten zien dat de dunne perovskietfilms onder UV-licht gingen fluoresceren. Deze fotoluminescentie is een belangrijke eigenschap voor zonnecellen. 

Promovendus Lars Sonneveld demonstreerde het maken van perovskietmaterialen in een zelfrijdend, autonoom lab. In deze opstelling voerde een robot het spin-coatingproces uit. Deze wordt aangestuurd door kunstmatige intelligentie, waardoor hij kan leren van de resultaten en een nieuw experiment kan voorstellen voor het volgende monster. Op deze manier kan de robot volledig autonoom werken en zeer efficiënt nieuwe materialen ontdekken.

SolarNL-programma

Na het laboratoriumbezoek introduceerde Albert Polman, leider van de AMOLF-groep voor zonne-energie, het SolarNL-programma aan de prinses. Dit is een nationaal consortium van universiteiten, onderzoeksinstituten, TNO en bedrijven, dat zich inzet voor de ontwikkeling van Nederlandse zonnetechnologieën en de marktintroductie daarvan. Hij toonde een dakpan met een geïntegreerd flexibel perovskiet-zonnepaneel, waarmee hij de materialen op laboratoriumschaal die prinses Amalia en burgemeester Halsema zojuist hadden gezien, koppelde aan praktische toepassingen van technologie-instituten en bedrijven. Vervolgens schetste Albert hoe dergelijke technologieën op grote schaal kunnen worden ingezet in Nederland en daarbuiten, en zo kunnen bijdragen aan de klimaatdoelstellingen voor de lange termijn.

Jan Vesseur, bestuursvoorzitter van SolarNL, presenteerde verschillende innovaties van industriële partners, waaronder lichtgewicht zonnepanelen, volledig geïntegreerde zonnedaken en gekleurde fotovoltaïsche panelen, ontwikkeld door het in Amsterdam gevestigde bedrijf Solarix. Het SolarNL-programma, gecoördineerd door AMOLF, speelt een sleutelrol in het verbinden van fundamenteel onderzoek met industriële toepassing en grootschalige implementatie.

LAB42

Voorafgaand aan haar bezoek aan AMOLF maakte de prinses kennis met LAB42, het internationale centrum voor talentontwikkeling op het gebied van digitale innovatie. De prinses en de burgemeester bezochten ook het Intelligent Robotics Lab in LAB42. Cees Snoek, hoogleraar Intelligent Sensory Information Systems, leidde hen rond in een AI-ervaring. Tijdens een rondetafelgesprek met onderzoekers, maatschappelijke partners en de industrie bespraken zij de technologische uitdagingen van vandaag en morgen.