NWO-I

Institutenorganisatie van NWO

Prinsjesdaghoed Minister Letschert geïnspireerd op werk AMOLF-onderzoeker Wim Noorduin

Op Prinsjesdag draagt OCW-minister Rianne Letschert de ‘Hoed van de verwondering’, een samensmelting van wetenschap en kunst. De hoed en het bijbehorende schouderstuk komen niet uit een mode-atelier, maar uit het laboratorium. De opvallende bloemvormen zijn geïnspireerd op microscopische structuren uit het onderzoek van AMOLF-wetenschapper Wim Noorduin, die onder een microscoop veel weg hebben van bloemetjes. Kunstenaar en ontwerper Malou Beemer vertaalde deze vormen, normaal onzichtbaar voor het blote oog, naar draagbare kunst.     

Veel belangrijke innovaties beginnen met één vraag: hoe werkt dit eigenlijk? De Hoed van de verwondering, een initiatief van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), staat symbool voor hoe die nieuwsgierigheid kan uitgroeien tot innovaties die onze samenleving veiliger, gezonder of creatiever maken. Dat geldt ook voor de 'bloemetjes’: in Noorduins fundamenteel onderzoek naar de microscopische structuren ontdekte hij dat ze konden worden omgevormd tot halfgeleiders. Dat is de basis geworden van een spray, waarmee giftig lood zichtbaar kan worden gemaakt. Deze looddetectiespray wordt inmiddels wereldwijd ingezet om het schadelijke spul te detecteren in de leefomgeving van mensen, maar ook door de politie bij forensisch onderzoek om te bepalen waar en door wie er geschoten is.    

NWO koppelde Noorduin aan Beemer en daagde hen uit samen een hoed te maken die symbool staat voor de kracht van samenwerking tussen wetenschap en kunst – en die daarmee ook het belang uitdraagt van samenwerking tussen verschillende disciplines voor een innovatieve samenleving.  

Credits: Hilbert Krane

 Wim Noorduin: “Het was heel inspirerend om samen te werken. Eigenlijk verschillen Malou en ik helemaal niet zoveel van elkaar. Ons startpunt is hetzelfde: we verbazen ons over processen in de natuur en hoe organismen simpele bouwstenen gebruiken voor complexe en functionele vormen. We zijn alle twee bijvoorbeeld geïnteresseerd in processen waarbij emergent – oftewel spontaan optredend – gedrag optreedt: het eindresultaat is hierdoor meer dan de som der delen.”  

 Malou Beemer: “Ik werk voornamelijk samen in interdisciplinaire projecten en ben altijd op zoek naar kruisbestuivingen. Daar ontstaat een stukje magie dat alleen naar voren komt als je niet in je eentje werkt. Wat ons betreft staat de hoed ook voor de oproep om meer samen te werken en combinaties te maken tussen de verschillende disciplines. Samenwerking is essentieel voor een innovatieve samenleving.”  

Meer over het onderzoek van Noorduin en zijn samenwerking met Malou Beemer op de website van NWO-instituut AMOLF.

Credits: Paul Tolenaar