Afbeelding
KM3NeT. Credits Nikhef
De European Strategy Forum for Research Infrastructures (ESFRI) bepaalt elke tien jaar welke onderzoeksfaciliteiten gezichtsbepalend zijn voor de Europese wetenschap voor de komende 10-20 jaar. Met huidige erkenning als zogeheten “landmark” wordt KM3NeT onderdeel van het Europese wetenschapsbeleid. Begin december wordt de erkenning officieel bezegeld.
Diepzee-detector
KM3NeT wordt een detector in de diepzee die in een kubieke kilometer donker water speurt naar licht dat vrijkomt bij inslagen van neutrino’s uit de kosmos. De detector bestaat uit vele honderden bollen met lichtsensoren aan kabels met drijvers op de bodem.
Er zijn twee lokaties in Franse en in Italiaanse wateren. De telescoop speurt naar bronnen van neutrino’s, en bestudeert de eigenschappen van deze nauwelijks traceerbare deeltjes. Meer informatie over KM3NeT vind je op deze website, bij internationale faciliteiten en samenwerkingsverbanden.
Erkenning voor unieke onderzoeksinfrastructuur
KM3NeT was twee eerdere beoordelingsperiodes al kandidaat voor erkenning, en maakte nu voor het laatst kans voor de titel landmark. De samenwerking reageerde zeer verheugd op de definitieve goedkeuring. Op 2 december wordt tijdens een bijeenkomst in Rome de nieuwe ESFRI Roadmap officieel bekend gemaakt.
De erkenning is het hoogtepunt van twintig jaar werk en voorbereiding, aldus KM3NeT in een verklaring deze week. In 2006 werd het begin van het neutrinoproject opgenomen in de ESFRI agenda.
In 2016 werd het, inmiddels in aanbouw op twee plaatsen bij Frankrijk en Italie, opnieuw op de agenda opgenomen. In 2026, aldus ESFRI, bouwt KM3NeT aan een unieke onderzoeksinfrastructuur in de diepzee.
Cruciale partij
Nikhef is een cruciale partij in de KM3NeT samenwerking, met leidende rollen in het managment en de wetenschappelijke programma’s. Veel van de onderzeese onderdelen van de telescoop zijn door Nikhef ontworpen. Een deel van de hardware wordt geproduceerd in een faciliteit op het Science Park in Amsterdam.
ESFRI prijst in zijn rapport hoe in KM3NeT visie, missie en uitvoering volwassen zijn en klaar voor een rol aan het front van de internationale neutrinofysica. Het project wordt complementair genoemd aan observatoria in China, Japan en de VS.