NWO-I

Institutenorganisatie van NWO

LOFAR

ASTRON

LOFAR (LOw Frequency ARray) is de grootste radiotelescoop ter wereld die de laagste frequenties vanuit de ruimte op aarde waarneemt. De telescoop bestaat uit een netwerk van 52 meetstations verdeeld over Europa. Met LOFAR kunnen onderzoekers miljarden jaren terugkijken, naar een periode waarin de eerste sterrenstelsels zich vormden. LOFAR is bedacht en gebouwd bij NWO-instituut ASTRON in Dwingeloo.

Beeld ASTRON

Faciliteiten en onderzoek

LOFAR is een radiotelescoop en bestaat uit een reeks ontvangers die op een bepaalde frequentie radiosignalen opvangen. LOFAR begon in 2010 als nationaal project bij ASTRON. Sinds 2012 bestaat de Internationale LOFAR Telescoop uit een netwerk van 52 stations verdeeld over negen landen. 38 stations staan in het noordoosten van Nederland. Daarnaast zijn er stations in Duitsland, Frankrijk, Zweden, Engeland, Polen, Letland en Ierland. De komende twee jaar komen er nog stations bij in Italië en Bulgarije. De enorme afstanden tussen de stations bieden unieke mogelijkheden voor gedetailleerde beelden van de hemel.

een onverzicht van de LOFAR-meetstations in verschillende Europese landen
Een onverzicht van de LOFAR-meetstations in verschillende Europese landen

Met LOFAR kunnen onderzoekers miljarden jaren terugkijken naar een periode waarin de eerste sterren en sterrenstelsels zich vormden (de zogenoemde kosmische Middeleeuwen). Ze kunnen enorme gebieden van de laagfrequente radiohemel afspeuren en onafgebroken zoeken naar de meest energetische en exploderende gebeurtenissen in het heelal.

Door het revolutionaire vermogen van de LOFAR-telescoop om in meerdere richtingen tegelijk te ‘kijken’, kunnen sterrenkundigen zich met meerdere onderzoeken tegelijkertijd bezighouden. 

Samenwerkingsverband

NWO-instituut ASTRON coördineert de besturing van de telescoop. Sinds 2023 is LOFAR door de Europese Commissie aangemerkt als een European Research Infrastructure Consortium (ERIC). Nederland treedt op als gastland van deze ERIC en is gehuisvest bij ASTRON.

Meer informatie

Meer weten over LOFAR, het onderzoek en de faciliteiten op locatie? Bekijk dan de LOFAR-ERIC-website. Meer informatie over instituut ASTRON vind je op de website van ASTRON.